Đăng ngày: 08/05/2018

​  Ngày 25  tháng 12 năm 2014, Thanh tra tỉnh đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quy chế phối hợp phòng ngừa và xử lý trường hợp khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đông người có tính chất phức tạp, gay gắt trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi tại Quyết định số 65/2014/QĐ – UBND; nội dung Quyết định ngoài những quy định chung có tính nguyên tắc, đã chỉ ra  11 vấn đề  cụ thể cần chú ý tăng cường trách nhiệm quản lý vì có nguy cơ cao dẫn đến khiếu nại đông người; trong từng vấn đề cụ thể, UBND tỉnh phân định rõ trách nhiệm cho Giám đốc các sở, ngành, chủ tịch UBND cấp huyện , Chủ tịch UBND cấp xã; chỉ đạo rõ những biện pháp phòng ngừa căn bản cho mỗi vấn đề đặt ra.  Nhìn lại các vụ việc phức tạp về khiếu nại, phản ánh diễn ra trên thực tế 04 năm qua đều không nằm ngoài những vấn đề đã dự báo trong Quyết định. Điều đó cho thấy Quyết định 65 là một văn bản có tính dự báo tốt và chỉ đạo đường lối đúng.

​   Điểm lại một số nội dung tỉnh đã chỉ đạo, phân giao trách nhiệm  trong Quyết định 65 cho thấy:

   Về quản lý đất đai, tỉnh đã chỉ đạo chú ý tăng cường quản lý quỹ đất giao cho UBND cấp xã quản lý theo Khoản 2, Điều 8 Luật Đất đai 2013; việc thực hiện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai; không được vi phạm thủ tục pháp lý và cắt giảm các bước công khai, minh bạch trong thu hồi đất; chỉ đạo Chủ tịch UBND câp huyện phải trực tiếp chủ trì gặp gỡ, đối thoại với nhân dân đối với những dự án có quy mô thu hồi đất từ 01 hecta trở lên hoặc dự án phải di dời nhà ở, tái định cư từ 05 hộ trở lên… Mặc dù UBND tỉnh chỉ đạo rất rõ, rất  quyết liệt bằng hàng loạt văn bản sau đó, nhưng đến nay các địa phương vẫn chưa hoàn thành việc rà soát, thống kê lập hồ sơ quản lý đất công ích của cấp xã và đất nghĩa trang, nghĩa địa; tình trạng quản lý bố trí sử dụng đất công ích không chặt chẽ, tùy tiện xảy ra khá phổ biến (đã có thanh tra kết luận tại nhiều xã); hầu hết các nghĩa trang, nghĩa địa trong tỉnh không có hồ sơ pháp lý về đất (không có quyết định giao đất của UBND tỉnh, không có trích lục bản đồ, không cắm mốc rõ ràng để bị lấn chiếm nhiều mà không xử lý được, không có quy chế quản lý cụ thể); chôn cất trong các nghĩa địa gần như không quản lý, trong khi Điều 162 Luật Đất đai 2013 Quy định: “Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định mức đất và chế độ quản lý việc xây dựng phần mộ, tượng đài, bia tưởng niệm trong nghĩa trang, nghĩa địa…”. Quỹ đất lâm nghiệp có nguồn gốc từ thu hồi các nông lâm trường, từ rừng phòng hộ chuyển đổi sang rừng sản xuất vẫn chưa phân giao, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân; tình trạng lấn chiếm, sử dụng không có hồ sơ pháp lý còn nhiều; trong đó có một số trường hợp đã được giao, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì lại sai sót, không đúng đối tượng. Tranh chấp đất lâm nghiệp có đông người tham gia đã xảy ra gay gắt, kéo dài ở nhiều địa phương.

   Về quản lý khai thác khoáng sản, nhất là đất làm vật liệu san lấp và cát còn nhiều tồn tại, bức xúc vừa thiệt hại ngân sách, vừa gây tác hại môi trường, hư hại hạ tầng và đặc biệt là ảnh hưởng đến đời sống và lòng tin của nhân dân; điển hình như cán bộ chủ chốt của xã Bình Mỹ (huyện Bình Sơn), xã Phổ Ninh (huyện Đức Phổ) đã bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc. Nếu như làm đúng chỉ đạo của tỉnh trong Quyết định số 65 về nội dung này thì có thể đã không xảy ra những hậu quả đáng tiếc như vậy.

    Về việc cải tạo, nâng cấp, di dời các chợ cũ, UBND  tỉnh đã chỉ đạo rất rõ: “ …lấy ý kiến của tất cả người dân có liên quan, nhất là các hộ tiểu thương kinh doanh traong chợ và hộ liền kề khu vực chợ, tạo sự đồng thuận cao trước khi quyết định…Chủ tịch UBND cấp huyện phải trực tiếp chủ trì đối thoại ngay từ khi có phát sinh ý kiến thắc mắc, khiếu nại, kiến nghị …” thế nhưng chúng ta vẫn để xảy ra khiếu nại kéo dài của tiểu thương hàng loạt chợ trên địa bàn tỉnh.

    Liên hệ những vấn đề nêu trên cho thấy: dù đã có chủ trương, đường lối đúng đắn, nhưng nếu tinh thần trách nhiệm và năng lực thực thi của cán bộ yếu kém thì hậu quả tiêu cực vẫn xảy ra. Thế mới biết tổng kết kinh nghiệm của cha ông ta rất sấu sắc: Khoảng cách giữa nhận thức và hành động, giữa nói và làm, giữa mong muốn và khả năng hiện thực là rất xa.

    Dự báo tình hình khiếu nại, tranh chấp đất đai, môi trường trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới vẫn còn tiếp tục phát sinh số lượng nhiều và gay gắt, bởi lẽ chúng ta chưa giải quyết căn bản những yếu kém về quản lý nhà nước. Để hạn chế, chúng tôi kiến nghị UBND tỉnh cần tập trung vào lãnh đạo, chỉ đạo cương quyết các vấn đề cơ bản như sau:

    - Về đất đai phải tăng cường toàn diện các nội dung quản lý nhà nước về đất đai, nhưng trọng tâm là: Đo đạc và giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rừng sản xuất; thiết lập hồ sơ quản lý chặt chẽ quỹ đất công ích; đất nghĩa trang, nghĩa địa. Hoàn chỉnh nội dung chính sách, trình tự, thủ tục trong thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (đối với thủ tục cho công dân phải tuân thủ nghiêm quy định của pháp luật, chỉ rút ngắn, cắt giảm thủ tục, thời hạn, thời hiệu khi vận động người dân tự nguyện, đồng tình; còn chính quyền không ai có quyền cắt giảm vì không có thẩm quyền nên dù có làm cũng không có giá trị pháp lý trong tranh tụng tại Tòa án). Quan tâm đến vấn đề xác định giá đất phi nông nghiệp, nhất là giá đất ở cho sát thực tế trong cả khâu bồi thường và khâu tái định cư, không để công dân thiệt thòi, không để Nhà nước, nhà đầu tư thiệt hại; quan tâm thực hiện bồi thường đất ở bằng đất ở tương ứng theo tinh thần  Điều 79 Luật Đất đai 2013.

      - Về môi trường, yêu cầu nhà đầu tư cần phải tuân thủ chặt chẽ quy định của pháp luật về môi trường; cơ quan quản lý nhà nước khi xét duyệt hồ sơ phải kiểm tra đầy đủ điều kiện thực tế đảm bảo tuân thủ đúng, đầy đủ quy chuẩn, tiêu chuẩn về môi trường; bài học về dự án Nhà máy xi măng Đại Việt cho ta nhận thức sâu sắc về vấn đề này; giám sát về môi trường phải chủ động, xử lý phải kịp thời, nghiêm minh theo pháp luật. Mọi quan điểm, hành động châm chước, du di, giảm nhẹ tiêu chuẩn về môi trường cần phải được lên án, đấu tranh mạnh mẽ.

      - Về khai thác tài nguyên phải coi tài nguyên  là tài sản công của toàn dân; việc cấp phép cho khai thác là việc thực hiện bán tài sản công nên phải công khai đấu giá một cách thực chất, bình đẳng, không để làm thất thoát tài sản công.

       - Thực hành dân chủ, nhất là dân chủ ở cơ sở phải đi vào thực chất, chống hình thức, đối phó. Điều kiện của dân chủ là công khai đầy đủ và  nâng cao trách nhiệm giải trình liên quan đến công vụ của cán bộ, công chức; công tác dân vận phải hướng đến mục tiêu pháp quyền; khi tiến hành hoạt động dân vận phải trả lời cho được câu hỏi: Người dân có bị thiệt thòi về quyền và lợi ích hợp pháp hay không? hành động của người dân đang thực hiện hoặc dự kiến thực hiện đó có hợp pháp, hợp lý không? Dân vận là vận động các chủ thể tuân theo pháp luật chứ không phải vận động  một bên từ bỏ quyền, hy sinh lợi ích hợp pháp của mình.

     - Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chức danh Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã theo hướng chính quy, chuyên nghiệp, có tinh thần trách nhiệm cao và có chính sách để lương bổng cho họ thỏa đáng; vì đây chính là người giải quyết hầu hết các thủ tục, hồ sơ ban đầu đảm bảo quyền và lợi ích cho công dân theo Hiến pháp và pháp luật.

      - Công chức thi hành công vụ phải lấy pháp luật làm đầu; phải biết rằng công chức chỉ được làm những gì pháp luật cho phép; phải lấy tuân thủ pháp luật trước khi xét đến yêu cầu chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp trên; phải nắm vững quy định khi nào công chức được miễn trừ trách nhiệm khi phải chấp hành sự chỉ đạo của cấp trên; cần phải lưu tâm là không phải ý kiến của cấp trên lúc nào cũng đúng pháp luật; tổ chức Đảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật (Khoản 3 Điều 4 Hiến pháp); đồng thời phải nhận thức rõ yêu cầu vận dụng sáng tạo và các nguyên lý khi vận dụng để không trái đường lối của Đảng, Hiến pháp và pháp luật.

     - Tăng cường hoạt động giám sát, kiểm tra, thanh tra và xử lý kịp thời,  nghiêm các hành vi vi phạm; công tác này phải đi vào chiều sâu, làm đến đâu xử lý nghiêm đến đó để làm gương, để răn đe phòng ngừa chung; tránh trường hợp thanh tra, kiểm tra, giám sát tràn lan, chồng chéo, kéo dài nhưng không đi đến đầu, đến đũa, đến nơi, đến chốn, tác dụng, hiệu quả không cao. Đôi khi còn phản tác dụng.

                                                                                                                  Lữ Ngọc Bình​

Tin đã đưa

Xem tin theo ngày tháng

NgàyTháng Năm
Phim tư liệu
Tổng kết VACI 2013

Thống kê truy cập

Lượt truy cập: 493224
Đang online: 5