Đăng ngày: 28/05/2019

​ Đến nay toàn tỉnh đã có 10/14 huyện, thành phố thực hiện việc hợp nhất cơ quan kiểm tra và cơ quan thanh tra hoặc đã nhất thể hóa chức danh Chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra đồng thời là Chánh thanh tra và các địa phương còn lại cũng đã lập đề án để thực hiện, dự tính khoảng đến cuối năm 2019 toàn tỉnh sẽ thực hiện hoàn thành chủ trương này; tuy nhiên,  qua thực tiến hoạt động cũng đã xuất hiện một số trở ngại cần chú ý xử lý

 

Ủy ban Kiểm tra (UBKT) là cơ quan chuyên trách của cấp ủy, thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được quy định trong Điều lệ Đảng; tham mưu giúp cấp ủy cấp mình thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng. UBKT làm việc dưới sự lãnh đạo của Ban Chấp hành Đảng bộ, sự chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Ban Thường vụ, Thường trực cấp ủy và sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra về nghiệp vụ của UBKT cấp trên.        

Thanh tra  là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân (UBND) có chức năng tham mưu, giúp UBND thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng trong phạm vi quản lý Nhà nước của UBND; chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của UBND mà trực tiếp là Chủ tịch UBND; đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về công tác tổ chức và chuyên môn nghiệp vụ của Thanh tra cấp trên.

Sự cần thiết phải hợp nhất UBKT và thanh tra xuất phát từ thực hiện chủ trương của Đảng về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng; tinh giản bộ máy, biên chế, trong đó tập trung sắp xếp lại tổ chức, bộ máy các cơ quan trong hệ thống chính trị bảo đảm đồng bộ, tinh gọn, khắc phục tình trạng cồng kềnh, chồng chéo. Đồng thời, xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ của UBKT và Thanh tra, có chức năng, nhiệm vụ tương đồng là thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định, chính sách, pháp luật của Nhà nước và của Đảng, xác định trách nhiệm của các tổ chức, cán bộ, đảng viên và xử lý sai phạm theo quy định. Đòi hỏi thực tiễn cần phải hợp nhất UBKT và Thanh tra nhằm tăng cường sức mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả, thông qua việc phát huy thế mạnh ở mỗi cơ quan, tận dụng năng lực chuyên môn của cán bộ thanh tra, kiểm tra, rút ngắn quy trình công tác, tránh trùng lắp; khắc phục những hạn chế, tồn tại trước đây để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ chính trị hiện nay.

Kết luận Hội nghị Trung ương lần thứ 7, khoá XI về "Một số vấn đề về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở" đã đề cập đến việc hợp nhất UBKT với thanh tra theo phương châm, mục tiêu "xây dựng tổ chức bộ máy đồng bộ, tinh gọn, có tính ổn định, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có số lượng hợp lý, có phẩm chất chính trị, đạo đức, trình độ, năng lực chuyên môn nghiệp vụ ngày càng cao, đáp ứng được yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị".

Đề án 01-ĐA/UBKTTW ngày 8-7-2009 của UBKT Trung ương về Chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2020 đã đề cập: "UBKT các cấp do đại hội đảng cùng cấp bầu ra hoặc do cấp ủy bầu ra thì đều hợp nhất cơ quan UBKT với cơ quan Thanh tra và Văn phòng Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng". Việc này nhằm bảo đảm bộ máy tổ chức tinh gọn, thống nhất sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, quản lý, điều hành của chính quyền; khắc phục những chức năng, nhiệm vụ chồng chéo, cắt khúc, giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết.

Chủ trương này cũng đã thể hiện trong Chiến lược phát triển Ngành Thanh tra đến năm 2025 tầm nhìn đến 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2213/QĐ-TTg ngày 08/12/2015.

 Nhìn về lịch sử chúng ta cũng thấy rằng:

Khi đánh giá về bộ máy nhà nước Xôviết sau 5 năm hoạt động, V.I.Lênin đã phát hiện những hạn chế, bất cập, chồng chéo trong hoạt động, Người đã suy nghĩ, vạch kế hoạch cải tiến bộ máy nhà nước Xôviết và các cơ quan đảng theo nguyên tắc “thà ít mà tốt”: “Phải nghĩ đến chuyện kiểm tra lại những chủ trương mà chúng ta tuyên bố hàng giờ, quyết định hàng phút, rồi từng giây chứng minh tính chất không vững chắc, không kiên định và khó hiểu của những chủ trương đó” . Đánh giá về Bộ Dân ủy thanh tra công nông, V.I.Lênin chỉ rõ: “Chúng ta cứ nói thẳng, Bộ Dân ủy thanh tra công nông hiện không có một chút uy tín nào cả.V.I.Lênin đặt ra câu hỏi: “Làm thế nào để có thể kết hợp được một cơ quan đảng với một cơ quan chính quyền Xôviết? Như vậy, có phải là không có cái gì không thể dung nạp được hay sao?” và Người khẳng định: “tại sao lại không kết hợp hai loại cơ quan đó lại khi lợi ích của công việc đòi hỏi phải làm như thế? “tại sao, đối với một cơ quan có tầm quan trọng như thế, và ngoài ra, còn đòi hỏi một sự linh hoạt phi thường trong những hình thức hoạt động của nó nữa, tại sao, đối với cơ quan ấy, lại không thừa nhận là có thể hợp nhất một cách độc đáo bộ máy kiểm tra của đảng với bộ máy kiểm tra của chính quyền?

V.I.Lênin cho rằng, việc hợp nhất hai cơ quan đó sẽ có ích cho cả hai. Một mặt, Bộ Dân uỷ thanh tra công nông sẽ vì thế mà có được một uy tín rất cao; mặt khác, Ban Chấp hành Trung ương của Đảng cùng với Ban Kiểm tra Trung ương sẽ hoàn toàn trở thành một hội nghị tối cao của Đảng. Mục tiêu của việc sáp nhập chính là: “chỉ có làm cho bộ máy của chúng ta trong sạch đến tột mức, chỉ có giảm bớt đến mức tối đa tất cả những cái tuyệt đối không cần thiết, chúng ta mới có thể đứng vững được”

Như vậy, có thể thấy việc hợp nhất cơ quan của Đảng và cơ quan nhà nước có cùng chung một nhiệm vụ đã được V.I.Lênin đặt ra ngay từ khi Đảng Cộng sản Liên Xô mới giành được chính quyền.

Kinh nghiệm của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong thập niên 1980 cũng cho thấy, nhiều hoạt động của cơ quan kiểm tra của Đảng chồng chéo, trùng lặp với cơ quan giám sát thuộc Chính phủ Trung Quốc, dẫn tới sự suy yếu của cả Đảng và Nhà nước.

Trong giai đoạn này, Bộ giám sát thuộc Chính phủ Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa được giao nhiều nhiệm vụ, nhưng có nhiều điểm tương đồng với nhiệm vụ của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc. Nhưng thực tế, Bộ giám sát đã hoạt động kém hiệu quả, trong khi đó nạn tham nhũng trong bộ máy chính quyền đã làm suy yếu nhà nước.

Trước thực tế nêu trên, năm 1993, nhiều mảng hoạt động của Bộ Giám sát đã được sáp nhập với Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương. Ủy ban kiểm tra Kỷ luật Trung ương tiếp tục được cải tổ tại Đại hội XVI (2002) của ĐCS Trung Quốc, được trao quyền hạn rất lớn trong đấu tranh phòng, chống tham nhũng, thi hành kỷ luật các quan chức chính quyền, nhiều khi vượt ra ngoài các quy trình thực thi pháp luật thông thường.

Ở Việt Nam, ngày 23-11-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 64/SL thành lập Ban Thanh tra đặc biệt, có nhiệm vụ giám sát tất cả công việc và các nhân viên của Uỷ ban nhân dân và các cơ quan của Chính phủ. Ngày 16-10-1948, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã ra Quyết nghị số 29-QN/TW thành lập Ban Kiểm tra Trung ương, do đồng chí Trần Đăng Ninh làm Trưởng ban. Tại Hội nghị Trung ương lần thứ nhất khóa II (tháng 3-1951), Trung ương phân công Ban Kiểm tra gồm 3 đồng chí: Lương, Mậu, Trân(7) và một số cán sự giúp việc. “Đồng chí Hồ Tùng Mậu, Trưởng ban Kiểm tra của Trung ương Đảng được cử kiêm chức Tổng Thanh tra Chính phủ(8). Sau đó, theo Sắc lệnh số 263 - SL ngày 25-4-1956, đồng chí Nguyễn Lương Bằng là Trưởng ban Kiểm tra Trung ương kiêm Tổng Thanh tra Chính phủ.

Như vậy có thể thấy rằng, bộ máy nhà nước của Việt Nam cho dù cơ quan Thanh tra Nhà nước và Kiểm tra Đảng được thành lập và hoạt động độc lập nhưng có nhiều thời kỳ vẫn do một người đứng đầu.

Chúng ta phần thấy rõ sự cần thiết hợp nhất UBKT và thanh tra  căn cứ trên các mặt sau:

Về chức năng, nhiệm vụ: UBKT và Thanh tra có chức năng, nhiệm vụ tương đồng là giúp cấp ủy và chính quyền kiểm tra, giám sát việc thực hiện, chấp hành các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Về đối tượng thanh tra, kiểm tra: Có chung đối tượng kiểm tra, thanh tra là cán bộ, đảng viên và các tổ chức, cơ quan, đơn vị trực thuộc tỉnh.

Nội dung thanh tra, kiểm tra: Có chung nội dung là thanh tra, kiểm tra việc thực hiện, chấp hành các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, qua đó xác định trách nhiệm của các tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên và xử lý sai phạm theo quy định; giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân và đảng viên.

Về quy trình thực hiện: Thực tế quá trình thực hiện nhiệm vụ của hai ngành vẫn có nhiều bất cập liên quan đến nhau đòi hỏi cần phải hợp nhất, cụ thể: Phần lớn các cuộc kiểm tra tập trung vào công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chấp hành các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, khi phát hiện các sai phạm thì chuyển hồ sơ sang Thanh tra tiếp tục làm rõ, sau đó lại chuyển hồ sơ vụ việc về kiểm tra để xử lý kỷ luật đảng viên có vi phạm. Quy trình này vòng vèo, mất thời gian, đôi khi đến bước xử lý kỷ luật, kiểm tra vẫn phải tiếp tục thẩm tra, xác minh làm rõ.

Thanh tra tiến hành thanh tra các nội dung, vụ việc phát hiện các sai phạm nhưng không có thẩm quyền tiến hành kiểm tra về công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng cũng như tiến hành xử lý kỷ luật đảng viên có vi phạm cho kịp thời.

Việc giải quyết đơn thư tố cáo, khiếu nại có nội dung tổng hợp liên quan đến chức trách, nhiệm vụ được giao trong công tác quản lý Nhà nước, công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng hoặc phẩm chất, đạo đức, lối sống, tư cách đảng viên. Do vậy, cơ quan nào giải quyết cũng có những vướng mắc, khó khăn nhất định.

Kết quả thực hiện nhiệm vụ của UBKT và Thanh tra, những bất cập thể hiện đòi hỏi thực tiễn phải hợp nhất, quy trình thực hiện nhiệm vụ được xây dựng lại khoa học và hiệu quả hơn để tạo điều kiện phối hợp và giám sát của Đảng từ bước lập chương trình, kế hoạch, nội dung thanh tra, kiểm tra thống nhất, không chồng chéo; phát huy đầy đủ sức mạnh trí tuệ tập thể của đội ngũ cán bộ thanh tra, kiểm tra, tránh việc trưng dụng cán bộ ngoài cơ quan gây mất nhiều thời gian và hiệu quả không cao; xử lý kết quả thanh tra, kiểm tra đồng bộ cả về cơ chế chính sách, kinh tế, tài chính và trách nhiệm đối với tổ chức, cá nhân có vi phạm; qua đó nâng cao năng lực và sức chiến đấu của Đảng.

Việc hợp nhất UBKT và Thanh tra ở  cấp huyện sẽ góp phần: Tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa công tác kiểm tra của Đảng và công tác thanh tra của Nhà nước; làm tinh gọn đầu mối, giảm biên chế; tăng cường sức mạnh, nâng cao năng lực phát hiện, xử lý kịp thời vi phạm của cán bộ, đảng viên; tạo sự thống nhất và tập trung cao trong đánh giá tính chất, mức độ và xác định hình thức, biện pháp xử lý vi phạm.

Cũng còn những băn khoăn, ý kiến chưa đồng thuận khi sáp nhập 02 cơ quan này dựa trên các lập luận sau:

Thứ nhất, về mặt phạm vi hoạt động, thanh tra có đối tượng rộng hơn kiểm tra của Đảng. Thanh tra bao hàm kiểm tra nếu hiểu kiểm tra theo nghĩa hẹp, nhưng ngược lại, kiểm tra lại bao hàm thanh tra nếu hiểu theo nghĩa rộng. Đối tượng của công tác thanh tra nhà nước là công dân và tổ chức chính quyền, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội. Đối tượng kiểm tra là đảng viên và tổ chức đảng.

Thứ hai, thanh tra thực thi nhiệm vụ dựa trên các quy định của pháp luật, kiểm tra thì dựa vào quy định của Điều lệ Đảng và các quy định của Đảng.

Thứ ba, thanh tra và kiểm tra có hình thức, phương pháp tiến hành khác nhau nhất định.

Thứ tư, Ủy ban kiểm tra được Ban Chấp hành cùng cấp bầu, làm việc theo chế độ tập thể, quyết định theo đa số. Thanh tra là cơ quan do thủ trưởng cơ quan hành chính bổ nhiệm, làm việc theo chế độ thủ trưởng….

Qua theo dõi thực tiễn hoạt động cho thấy hiện nay một số cơ quan mới hợp nhất trên thủ tục,trong hoạt động thực tiễn vẫn còn chia đôi công việc, chưa gắn kết, chưa hòa hợp. Một số đồng chí đứng đầu cơ quan kiểm tra, thanh tra cấp huyện còn quá mới mẻ, chưa quán xuyến bao quát hết công việc mảng thanh tra, nhất là công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư thuộc lĩnh vực Nhà nước nên lúng túng trong chỉ đạo, điều hành; có đồng chí chưa có hiểu biết, kinh nghiệm về công tác thanh tra nhưng không chịu khó, chủ động tìm tòi, học tập mà khoán trắng cho cấp phó phụ trách thanh tra; trong tình huống đó cấp phó lại khó khăn trong điều hành, tính chủ động quyết định công việc nên công việc thuộc mảng thanh tra có phần chậm trễ. Cũng có địa phương khi sáp nhập cơ quan kiểm tra, thanh tra không đánh giá đầy đủ, đúng mức khối lượng công việc của cơ quan sau hợp nhất nên dẫn đến cắt giảm số lượng biên chế làm cho công việc của cơ quan chậm lại, không tham mưu giải quyết kịp thời khiêu nại, tố cáo của công dân.

Để khắc phục kịp thời hạn chế, nhằm thực hiện tốt chủ trương trên đề nghị các cấp ủy tập trung lãnh đạo, chỉ đạo:

+ Tập trung chỉ đạo toàn tỉnh thống nhất thực hiện sáp nhập cơ quan kiểm tra, thanh tra  tất cả các huyện trong tỉnh và hoàn thành trong năm 2019. Sáp nhập để tăng thêm hiệu quả hoạt động, chứ không nên cắt giảm biên chế vì công tác kiểm tra, thanh tra  hiện nay và thời gian đến đang cần được tăng cường.

+ Thường trực cấp ủy thường xuyên làm việc với cơ quan kiểm tra, thanh tra để nghe báo cáo xử lý ngay các vướng mắc kịp thời; tập trung xây dựng sự đoàn kết, nhất trí cao trong toàn thể công chức cơ quan; khắc phục tư tưởng so bì, tị nạnh, đố kỵ xuất phát từ lợi ích, quan hệ cá nhân khi thực hiện sáp nhập chứ không phải do vướng mắc về pháp lý hoặc quy định của Đảng trong hoạt động chuyên môn nghiệp vụ. Nên giao cho UBKT Tỉnh ủy chủ trì phối hợp với Thanh tra tỉnh, Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ tổ chức tổng hợp tình hình, đánh giá, phân tích làm rõ những tồn tại, hạn chế sau khi sáp nhập một cách cụ thể để kịp thời đề xuất giải pháp khắc phục.

+ Nên bố trí toàn thể cán bộ, công chức cơ quan Kiểm tra, thanh tra làm việc tại một địa điểm chung, tạo tâm lý gắn bó trong tập thể một cơ quan.

+ Nên bố trí tất cả các đồng chí lãnh đạo cơ quan sau sáp nhập (cấp phó) đều  là thành viên của UBKT.

+ Người đứng đầu cơ quan kiểm tra, thanh tra  chú ý đào tạo và giao việc cho công chức cơ quan theo hướng không phân biệt cán bộ đó từ thanh tra hay kiểm tra trước đó mà theo sở trường, thế mạnh nghiệp vụ chuyên môn của từng công chức. Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ thanh tra cho công chức trước đây chỉ làm kiểm tra và ngược lại để đáp ứng yêu cầu công chức có thể làm được nhiều việc của cơ quan.

+ UBKT Tỉnh ủy và Thanh tra tỉnh phối hợp chặt chẽ và thống nhất trong việc chỉ  đạo, hướng dẫn nghiệp vụ cho cơ quan kiểm tra, thanh tra cấp huyện theo hướng lồng ghép các quy trình nghiệp vụ và cải cách giảm bớt thủ tục hành chính trong hoạt động và thức hiện thống nhất trong toàn tỉnh.

                                                                          Lữ Ngọc Bình 

Tin đã đưa

Xem tin theo ngày tháng

NgàyTháng Năm
Phim tư liệu
Tổng kết VACI 2013

Thống kê truy cập

Lượt truy cập: 605320
Đang online: 3