Liên kết website

Thống kê truy cập

Bui sa nhan tim.jpg 
I. Đặc điểm, công dụng

1. Đặc điểm:

Sa nhân tím (Amomum longiliqulare T.L.Wu) là cây thân thảo sống lâu năm, dạng thân ngầm. Chiều cao cây 2,0-2,5m, có bẹ lá ôm thân bong ra ở gần đỉnh bẹ. Lá hình mác, rộng 4-6cm, dài 30-35cm. Hoa dạng bông mọc cụm từ thân ngầm, mỗi cụm thường 8-12 bông. Cánh hoa màu trắng, có sọc đỏ ở giữa, Cụm quả từ 4-8 quả, cuống ngắn có gai, quả hình tròn hoặc hình trứng dài. Một kg quả tươi có 370 quả, 25-30 hạt/quả. Sa nhân tím có hai vụ thu hoạch, vụ hè và vụ thu đông.

Sa nhân là cây nhiệt đới, thích hợp với nhiệt độ bình quân năm từ 22-28oC. Sa nhân mọc hoang dại dưới tán rừng, phân bố nhiều ở một số tỉnh như Phú Thọ, Phú Yên, Ninh Thuận, Bình Định, Khánh Hoà, Quảng Ngãi, Đắc Lắc, Gia Lai. Tại Quảng Ngãi, sa nhân tím phân bố ở tất cả 6 huyện miền núi và tập trung nhiều ở huyện Ba Tơ, Minh Long.

2. Công dụng:  

Trái sa nhân là một loại dược liệu quý, ở Việt Nam sa nhân đã được biết đến từ lâu đời là vị thuốc cổ truyền trong y học dân tộc. Ngoài ra, sa nhân còn được dùng làm gia vị, hương liệu để sản xuất xà phòng, nước gội đầu.

Trai sa nhan tim.jpg
Trái sa nhân tím

II. Kỹ thuật gieo ươm

1. Nhân giống: có 2 phương pháp:

1.1. Kỹ thuật gieo ươm từ hạt:

- Chọn cây mẹ: Lựa chọn cây mẹ ngoài tự nhiên hoặc vùng trồng Sa Nhân có nguồn gốc rõ ràng. Cây mẹ phải đạt các tiêu chuẩn sau:

               + Đúng giống.

               + Đúng tuổi: 3-4 tuổi

               + Sinh trưởng phát triển tốt và cho quả hàng năm.

- Xử lý hạt giống:­ Ngâm vào nước ấm khoảng 50 - 550C; ngâm từ 7-8 giờ sau đó vớt ra, hong cho ráo hạt và đem gieo vào đất. Đất gieo có thể là đất cát pha hoặc đất thịt nhẹ.

Hat sa nhan tim.png
Hạt sa nhân tím

- Chăm sóc luống gieo:

+ Tưới nước: Hàng ngày tưới nước giữ ẩm cho luống gieo vào lúc sáng sớm và chiều mát.

+ Che tủ: Làm giàn che bóng cho luống gieo, độ che tủ từ 50 - 60%. 

- Cấy mầm: Sau gieo 50-60 ngày, cây cao từ 5-7 cm, có 2-3 lá, tiến hành nhổ cây cấy vào bầu. Túi bầu có kích thước 10 x 14 (cm). Hỗn hợp ruột bầu gồm: 80% đất mặt vườn ươm hoặc đất đồi tầng B + 18-19% phân chuồng hoai + 1-2% lân. Bầu được xếp thành luống rộng 1 m, dài tối đa 10 - 15 m, rãnh rộng 0,4 m.

+ Chọn ngày râm mát để cấy mầm, trước khi cấy tưới nước luống cấy đủ ẩm, cấy mầm vào lúc sáng sớm và chiều mát.

+ Dùng que tre vót nhọn tạo thành 1 lỗ giữa bầu sâu từ 1,5-2,5 cm, đặt hạt vào lỗ, mầm hướng lên phía trên, lấp đất kín  hạt. Cấy xong tưới nước vừa đủ ẩm.

Sa nhan gieo uom tu hat.jpg
Sa nhân gieo ươm từ hạt

1.2. Kỹ thuật nhân giống bằng chồi:

- Tách cây con từ bụi sa nhân tím thành những tép nhỏ hoặc từ những thân ngầm thành những đoạn thân 15 - 20 cm, cấy vào bầu. Đối với cây mầm cấy đến ngập cổ rễ; những đoạn thân ngầm cấy sâu 7 - 10 cm, chóp ngọn trồi khỏi mặt bầu 5 - 7 cm, ém cây chặt.

Chon lam giong.png
Chồi sa nhân tím chọn làm giống

- Bầu là túi PE kích thước 15 x 20 cm. Hỗn hợp ruột bầu gồm 80% đất mặt vườn ươm hoặc đất đồi tầng B + 18-19% phân chuồng hoai + 1- 2% lân. Bầu được xếp thành luống rộng 1 m, dài 10 m, rãnh rộng 0,4 - 0,5 m.        

Sa nhan giam bang choi.jpg 

Sa  nhân tím giống giâm bằng chồi

2. Chăm sóc cây con:

- Che bóng cho cây: Trong 1 tháng đầu độ che tủ 80%, sau giảm độ che tủ còn  50 - 60% và trước khi xuất vườn 15 – 20 ngày độ che tủ còn 30 - 40%.

- Tưới nước, làm cỏ: Ngày tưới 1-2 lần đảm bảo bầu cây luôn đủ ẩm. Hàng ngày tưới nước kết hợp nhổ cỏ để vườn ươm luôn sạch cỏ.

- Bón phân: Định kỳ 15-20 ngày tưới phân NPK nồng độ 0,2% (hòa tan 20g phân trong 10 lít nước tưới 3-4 m2 bầu cây) cho cây sinh trưởng chậm.

- Phòng trừ bệnh: Khi cây được 1-2 tháng tuổi, thường bị bệnh lỡ cổ rễ làm cây con chết rạp. Tạm ngưng tưới nước và dùng một trong các loại thuốc có chứa gốc đồng (Cu) để trừ bệnh như: Ben lát C, Vicarben,...

          * Chú ý: Sau mỗi trận mưa nên phun thuốc phòng bệnh cho cây.

- Phòng trừ sâu: Trong giai đoạn vườn ươm, cây bị sâu ăn hại lá. Nếu phát hiện cây bị sâu hại ở mức độ ít thì bắt giết, nếu mức độ nhiều thì dùng một trong các loại thuốc sau để phun: Ofatox, Karate, Sherzol,...

- Đảo bầu: Đảo 2 lần, lần 1 khi cây được 3,5-4,0 tháng, lần 2 trước khi trồng 15-20 ngày.

3. Tiêu chuẩn cây con xuất vườn:

       Cây sa nhân 9 tháng tuổi có chiều cao từ 30 – 35 cm, số lá trên cây 7 - 8 lá. Cây sinh trưởng tốt, không sâu bệnh.

- Chăm sóc tương tự như chăm sóc cây con từ hạt.

- Tiêu chuẩn cây con xuất vườn: Cây 5 tháng tuổi chiều từ 30 - 35cm, số lá trên cây từ 5 - 6 lá. Cây sinh trưởng tốt, không sâu bệnh.

 Cay sa nhan giong.png
Cây sa nhân giống

4. Kỹ thuật trồng:

4.1. Chọn đất:

Đất thung lũng, ven khe suối, chân đồi, tầng đất dày > 50 cm, nhiều mùn, độ cao dưới 1.000 m so với mặt nước biển.

4.2. Mật độ trồng:

 5.000 cây/ha, cự ly: 1 x 2 (m)

4.3. Chuẩn bị đất:

3.3.1. Phát dọn thực bì: Điều chỉnh độ tàn che từ 0,5-0,6. Có thể phát dọn theo rạch để trồng hoặc phát dọn  quanh hố đường kính 1m.

3.3.2. Làm đất: Đào hố, kích thước 30 x 30 x 30 (cm)

3.3.3. Bón phân, lấp hố: Bón lót 0,05 kg phân NPK/ hố. Trộn đều phân, đất và lấp đầy hố trước khi trồng từ 7-10 ngày.

4.4. Thời vụ trồng:

Trồng vào mùa mưa từ tháng 9 - 12 hàng năm, tốt nhất là đầu mùa mưa để cây trồng đạt tỷ lệ sống cao.

4.5. Kỹ thuật trồng:

Cuốc 1 lỗ giữa hố sâu hơn chiều cao túi bầu, xé bỏ túi bầu và đặt cây ngay ngắn giữa lỗ, miệng bầu thấp hơn miệng hố 2-3 cm, lấp và ém chặt đất vào gốc, vun đất đầy gốc lum dạng mu rùa.

4.6. Trồng dặm:

Sau khi trồng 10 - 15 ngày tiến hành kiểm tra, trồng dặm những cây chết và vun đỡ những cây bị nghiêng ngả.

5. Chăm sóc và thu hoạch:

5.1. Chăm sóc:

Chăm sóc hàng năm, mỗi năm 2 lần, lần 1 vào tháng 2-3, lần 2 vào tháng 8-9. Nội dung chăm sóc:

          - Phát dọn, gỡ bỏ dây leo quấn quanh thân cây, điều chỉnh độ tàn che đảm bảo từ 0,5 – 0,6;

- Dẫy cỏ dại, xới đất xung quanh và tém vào gốc cây;     

- Bón phân NPK 0,05kg/ gốc/lần vào các lần chăm sóc.

5.2. Thu hoạch:

            Sau 2 năm (trồng bằng thân ngầm, cây mầm), 3 năm (trồng bằng cây hạt) sa nhân cho thu hoạch. Bình quân mỗi ha cho thu hoạch từ 150- 200 kg quả khô (10 kg quả tươi phơi được 1,5-1,8 kg quả khô, ước khoảng 0,7-0,8 kg hạt). Giá trên thị trường hiện nay từ 270.000-300.000 đ/kg quả khô./. 

Tin đã đưa


Phim tư liệu
Nhà máy lọc dầu Dung Quất Quảng Ngãi
Thăm dò ý kiến

Bạn thấy Website này như thế nào?

Đẹp  200%
Bình thường  100%
Xấu  100%

Bản quyền © 2014 thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi | Cổng thông tin điện tử Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Ngãi
Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Dương Văn Tô - Tổ Trưởng Tổ Thông tin