Liên kết website

Thống kê truy cập

Năm Đinh Dậu đã gần kề cà kê chuyện con gà để tản mạn về những khía cạnh cuộc sống cho một mùa xuân mới. Con gà trong âm Hán Việt gọi là , đồng nghĩa với từ cát, đọc là cát tường, mang đến điều tốt đẹp “hợp gia đại cát”. Trong ý niệm người Việt, con gà là biểu tượng của nông nghiệp trong tín ngưỡng tôn sùng mặt trời, đem nguồn năng lượng mặt trời cho cây cối xanh tươi, đơm hoa kết trái. Người ta cúng gà trống, xôi gấc đỏ vào đêm giao thừa cũng là để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Gà gáy gọi là kê minh (sáng rõ), hình ảnh gà gáy biểu trưng cho sự minh danh. Chuồng nuôi gà (kê bi), gà là giống gia cầm được nuôi rất phổ biến, vừa để lấy thịt thương phẩm lại vừa làm thú cưng trong nhà.

Người ta cho rằng, giống gà nhà là một loài chim rừng đã được thuần dưỡng cách đây hàng nghìn năm, nhưng có nhiều ý kiến nhận định gà có thuỷ tổ từ loài chim hoang dã  Ấn Độ và loài gà rừng lông đỏ nhiệt đới ở vùng Đông Nam Á. Có nhiều loài gà khác nhau, theo giống có gà trống, gà mái, gà trống thiếng. Theo tuổi, có gà giò, gà mái tơ, gà mái so, gà mái dầu. Theo loài, có gà cồ, gà bông, gà chim, gà ri. Theo chủng, có gà lôi, gà sao, gà ta, gà Trung Quốc, gà Tây, gà rừng, gà nòi, gà mắc nước, gà nuốt giây thun, gà mở cửa mả. Theo màu lông, có màu nhạn, ô, quạ, tía, xám nên mới có câu “nhứt điều ô, nhì xám khô, ba ô ướt”.  Đến nay, người ta lai tạo nhiều giống gà và chia làm hai loại là gà hoang và gà nhà được thuần dưỡng. Con gà vừa để nuôi lấy trứng, lấy thịt, vừa để chơi cảnh làm thú vui, nhất là gà tre bởi nó gần gủi với cảnh làng quê Việt Nam. Các giống gà quý có: Gà Tè (Yên Bái, nổi tiếng “ăn rõ tẻ, đẻ rõ nhiều”); Gà Ri; Gà Ác; Gà Tàu Vàng; Gà Tre; Gà Đông Tảo (Hưng Yên); Gà Chọi; Gà Móng; Gà H’Mông; Gà Hồ (Bắc Ninh, là giống gà quý hiếm được nghệ nhân đưa lên tranh họa, như tranh Đông Hồ, với đề tài “gà mẹ, gà con” mang ý nghĩa cát tường, mà còn dùng để biếu tặng, vật phẩm cúng).
Xưa nay, dân gian có thú vui  chọi gà, bắt cặp hai chú gà đá với nhau để tranh tài, chủ yếu cũng là để mua vui mấy ngày tết chứ không vì hơn thua vì tiền bạc. Chúng ta thường nghe cụm từ “linh kê”, “thần kê”, “ẩn tướng, biến tướng, dị tướng”, “vấn án hành khai, xuyên hoành giáp”, tức là giống gà quý như: Gà Đoản Thiệt dai sức, đá đòn mạnh, thường ra đòn liên tục; Gà Lông Voi có lông mọc ngay cánh như lông voi; Gà Song Sinh cùng nở trong một trứng; Gà Tử Mị còn gọi là gà giả chết, ban đêm ngủ dưới đất; Gà Nhật Nguyệt có hai màu, một cựa đen, một cựa trắng, ra đòn hiểm độc; Gà Thư Hùng có hai màu, chân này màu trắng thì chân kia màu đen, hoặc chân này màu xanh thì chân kia màu vàng, gà này rất hiếm; Gà Lưỡng Nhãn là loài “quý kê”, ít có; Gà Địa Giáp có vảy dép ở dưới bàn chân, loại vảy này thật hiếm; Gà Hai Bình Dầu, tức phao câu có hai bình dầu là gà “quý tướng”, đá đâu thắng đó, gặp được mà mua về nuôi là diễm phúc. Tuy nhiên, khi có gà này không nên đem ra khoe, vì có người sành xem tướng gà, biết được, tiếng lành đồn xa, tất nhiên người ta sẽ bỏ chạy, không chịu cáp độ, gà sẽ ế độ, rất uổng vì lúc đó chỉ để ngắm chơi. Ở Quảng Ngãi có giống gà nòi sông Vệ, Sa Huỳnh nổi danh đá đâu thắng đó, danh tiếng lẫy lừng, người chơi gà nòi cũng liệt vào hàng thần kê, linh kê.

Con gà còn nói nhiều trong các câu ca dao để khuyên răng, nhắc nhở chúng ta những điều hay lẽ phải: “Khôn ngoan đá đáp người ngoài/ Gà cùng một mẹ chứ hoài đá nhau/ Con gà ghét nhau tiếng gáy/ Trai thời trung hiếu làm đầu/ Gái thời tiết hạnh, phao câu, cánh, đùi/ Phần con một dạ một lòng/ Công cha nghĩa mẹ hết mình vì con”Trong thơ văn, con gà cất tiếng gáy ran, nhà thơ Huy Cận từng viết lên rằng: “Gà gáy đầu thôn, gáy giữa thôn/ Mưa tinh sương mát tận tâm hồn/ Gà gáy trong thôn tiếng vẫn trong/ Giọng kim giọng thổ rộn vang đồng”. Truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của Nhà văn Nguyễn Quang Sáng còn có câu: Tiếng gáy của nó nghe thật sướng tai, khiến tôi không còn thấy mình đang trở lại với khu rừng cháy sau trận đánh nữa, mà nghe nôn nao như đang trở về với tiếng gà gáy của làng xóm, quê hương vậy. Ò ó o o!. Tác phẩm “Tiếng gà trưa” của Xuân Quỳnh cũng là một bài thơ rất hay về âm thanh tiếng gà: “Trên đường hành quân xa/ Dừng chân bên xóm nhỏ/ Tiếng gà ai nhảy ổ/ Cục cục tác cục ta/ Nghe xao động nắng trưa/ Nghe bàn chân đỡ mỏi”... Những câu tục ngữ, phong dao cũng mượn hình ảnh con gà mà nói chuyện thế sự: “Gà trống nuôi con”,, “Em về thưa với mẹ cha/ Bắt lợn đi cưới bắt gà đi theo”, “Qua thương nhớ bậu (vợ) thức trót canh gà”. Con gà còn để phản ánh những tâm tư, tình cảm trong quan hệ xóm giềng: “Anh rằng ngon nhất phao câu/ Miếng võ cũng chẳng bằng đâu miếng lường”, “Chó quen nhà, gà quen chuồng”, “Ngây ngô như gà cồ, lờ mờ như đom đóm đực”, “Chủ vắng nhà gà vọc niêu tôm”... Dịp tết này còn gợi ta cảm nhớ đến Bàng Bá Lân với những câu thơ mang đậm chất xuân: “Tết về nhớ bánh chưng xanh/ Nhớ tràng pháo chuột, nhớ tranh lợn gà”. Trong giấc ngủ của các đôi trai gái mới cưới nhau về mà mơ thấy gà đẻ, ắc hẳn là một điềm báo tốt, sắp có thành viên mới trong gia đình. Nếu gà trống xuất hiện trong giấc mơ, có thể sắp đạt được cả tiền tài và danh tiếng, những trái ngọt sẽ thu hoạch sau thời gian dài vun đắp. Người tuổi Dậu có suy nghĩ thấu đáo, biết quan tâm gia đình, chăm chỉ, chịu khó làm việc.
Đa số các giống gà có thói quen gáy sáng, tiếng gáy báo hiệu màn đêm đã tàn và một ngày mới bắt đầu khi mặt trời lên, người ta còn tin rằng con gà còn có công năng xua đuổi ma quỷ. Tết đến, có bức tranh con gà trống ngẩng cao cổ gáy xung quanh năm chú gà con, hàm nghĩa gà trống dạy con “ngũ tử đăng khoa”, sẽ mang nhiều điều tốt đẹp, may mắn đến với gia đình. Trong thuyết Ngũ Hành, con gà thuộc hành Kim, hướng Tây, người ta treo tranh, đặt tượng gà ở hướng Tây được xem là một bùa chú để trừ tà ma và cầu mong sự may mắn, bảo vệ bình yên, mang lại những điều tốt đẹp, thu hút tài lộc, thái bình, thịnh vượng trong mỗi dịp xuân sang.

Thịt gà còn là thức ăn ngon, bổ dưỡng, cũng là phẩm vật dâng lên tổ tiên trong dịp giỗ, tết hay thếp đãi bạn bè, tiệc tùng. Các món chế biến từ thịt gà phải kể đến: Gà ác tiềm thuốc bắc, cơm gà xối mỡ hành, gà rô ti, gà xé lá chanh, xôi gà, gà luộc, gà quay, gà nướng, gà xé phay, gà nấu nước lèo, gà nấu cà ri, trứng gà lộn. Lông gà còn đem kết lại làm chổi quét bụi, làm cầu để đá cho vui, mỡ gà dùng để bôi vết bầm, vết bỏng. Phân gà có thể bón cho cây trồng rất tốt như: ớt, cà tím, cà chua, mướp đắng và nhiều loại cây trồng khác.

Năm Đinh Dậu này mong rằng con gà quen thuộc với đời sống sẽ mang lại nhiều niềm hy vọng không bao giờ lụi tắt dù cuộc sống có khó khăn đến dường nào. Con gà có mặt trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, thân thiết với cảnh làng quê, hàng ngày cục tác lá chanh cho đến bàn thờ gia tiên. Chuyện con gà còn dài lắm, năm mới Đinh Dậu 2017 kính chúc mọi người dồi dào sức khỏe và thành công trong mọi mặt ./.
           
Võ Minh Tuấn

Tin đã đưa


Thông tin cần biết
  

Mẫu báo cáo kết quả rà soát, đơn giản thủ tục hành chính Mau Ra soat TTHC .pdfMau Ra soat TTHC .pdf

 

  

Dự thảo Quy định mức hỗ trợ đầu tư trồng rừng nguyên liệu gỗ lớn; hỗ trợ, khuyến khích trồng cây gỗ nguy cấp, quý, hiếm trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi. Du thao.pdfDu thao.pdf

 

  

Danh sách các cơ sở đủ điều kiện và chưa đủ điều kiện ATTP Quí III/2017 DS-qui-III-2017-QLCL.xlsDS-qui-III-2017-QLCL.xls

 

Phim tư liệu
Nhà máy lọc dầu Dung Quất Quảng Ngãi
Thăm dò ý kiến

Bạn thấy Website này như thế nào?

  Đẹp
  Bình thường
  Xấu

Bản quyền © 2014 thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Quảng Ngãi | Cổng thông tin điện tử Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Quảng Ngãi
Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Dương Văn Tô - Tổ Trưởng Tổ Thông tin