“Tôi rất mong muốn Mặt trận sớm đưa ra sáng kiến về dự án Luật Phản biện xã hội và tham vấn nhân dân để nâng cao hoạt động phản biện xã hội của Mặt trận đã được Nghị quyết Đại hội X đề cập”. GS-TS Trần Ngọc Đường, chuyên gia cao cấp của Quốc hội, đã đề nghị như vậy tại Hội nghị lần thứ hai Ủy ban Trung ương MTTQ VN khóa VII tổ chức tại TP.HCM ngày 27-1.

Thước đo trình độ văn minh

“Hai vấn đề phản biện xã hội và tham vấn nhân dân là thước đo trình độ văn minh, tiến bộ của xã hội. Việc này là để người dân có thể tham gia vào các quyết định của nhà nước. Một trong những đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng là đổi mới phương thức ra các quyết định của nhà nước. Các quyết sách có sự tham vấn ý kiến của nhân dân và phản biện của Mặt trận. Thế mới là dân chủ và tạo được sự đồng thuận cao trong xã hội” - ông Đường nhấn mạnh.

Theo ông Vũ Trọng Kim, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ VN, trong năm qua, Mặt trận tiếp tục tăng cường và mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát huy dân chủ, tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền. “Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế trong việc phối hợp tham gia vào xây dựng cơ chế, chính sách liên quan trực tiếp đến quyền lợi của công nhân, nông dân. Hoạt động giám sát của MTTQ chưa có chuyển biến rõ nét, chưa huy động được đông đảo nhân dân chủ động và tích cực tham gia đấu tranh, phòng chống tham nhũng, lãng phí, thực hiện cải cách hành chính” - ông Kim thẳng thắn.

Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đang trò chuyện với các đại biểu bên lề hội nghị. Ảnh: T.HẰNG

Kiểm soát quyền lực nhà nước

GS-TS Nguyễn Ngọc Đường cũng cho rằng đường lối, tư duy, lý luận kinh tế của chúng ta đã có bước đổi mới cách mạng nhưng phương thức lãnh đạo vẫn chưa đổi mới nên dễ dẫn đến sự tha hóa quyền lực của nhà nước. “Để tránh tình trạng này, ngoài cơ chế kiểm soát trong nội bộ từ các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp cần có cơ chế kiểm soát từ bên ngoài. Mặt trận phải làm việc đó” - ông nhấn mạnh.

Theo ông Đường, phải sửa Luật Bầu cử để dân kiểm soát được đại biểu của mình và đại biểu phải có trách nhiệm với dân. “Làm đại biểu Quốc hội theo đúng luật khó lắm! Nhưng làm đại biểu như hiện nay thì quá dễ. Có những đại biểu cả nhiệm kỳ chẳng phát biểu gì nhưng vẫn không sao. Vì vậy, việc bầu cử phải thông qua Mặt trận một cách thực chất để tạo cơ chế pháp lý cho người dân kiểm soát quyền lực của nhà nước” - ông Đường nói.

GS-TS Nguyễn Đăng Dung cũng cho rằng chính quyền hiện nay đang thiếu hụt một phía độc lập để chỉ ra những khuyết tật trong các quyết định của mình. “Mặt trận có thế mạnh đứng phía sau là lực lượng đông đảo trí thức và các nhà khoa học. Cần kêu gọi họ tham gia vào hội đồng tư vấn của Mặt trận và phải phát triển được vị trí, vai trò hội đồng tư vấn để Mặt trận đóng vai trò tốt bù đắp vào sự thiếu hụt hiện nay” - ông Dung nói.