Nuôi cá chình không còn xa lạ với người dân Quảng Ngãi, bởi từ đầu năm 2007 Trung tâm khuyến ngư tỉnh đã triển khai mô hình này tại xã Trà Phú (Trà Bồng). Điều đáng nói là, một người dân đã có hướng nghĩ mới để phát triển nghề này.

Không muốn làm thợ, muốn làm "ông chủ".

Tuổi chỉ vừa 38, thân người bé nhỏ, gầy gò với nước da rám nắng, nhưng những việc làm của anh phải khiến nhiều người khâm phục. Đến thôn Phú An, xã Trà Phú (Trà Bồng) hỏi anh Huỳnh Công Luận, thì ai cũng biết. Bởi anh là điểm thu mua cá chình giống "có thương hiệu". Lấy vợ từ năm 1997, rồi 2 đứa con lần lượt ra đời, không kể xiết những khổ cực của 2 vợ chồng trẻ lập nghiệp với đôi bàn tay trắng. Gọi anh là "nông dân" thì cũng hơi oan, bởi nhà anh chị chỉ có một khoanh ruộng nhỏ đủ trồng rau cho gà ăn. Nhìn các con nay ốm mai đau, vợ tất bật chạy chợ, bán bánh mì, bán chè trước cổng trường học mà không đủ sống, anh thấy xót xa trong lòng. Thế rồi chàng "nông dân" xắn tay áo lên, quyết chí làm... công nhân một phen, để giúp đỡ vợ con. Và anh được nhận vào làm công nhân ở Nhà máy gạch Phong Niên. Rồi niềm vui chưa tròn thì... nỗi buồn lại ập đến khi nhận tháng lương đầu tiên.

Như người khác sẽ an phận với đồng lương ít ỏi, sống tằn tiện, cam chịu phận nghèo, nhưng anh Luận thì không thế. Anh tâm sự: "Khi đó mình chỉ nghĩ rằng sẽ trở về với quê nhà, không muốn làm thợ nữa, chứ cũng chưa có ý định cụ thể là sẽ làm gì. Chỉ cần được làm chủ cuộc sống của mình thôi". Về nhà vợ lại cằn nhằn, bởi khó khăn lắm anh mới xin được một công việc giờ lại bỏ, anh an ủi vợ: "Em yên tâm đi, mình cố gắng thì mình sẽ sống được". Vậy rồi có được 4, 5 ha đất đồi rừng, hai vợ chồng anh trồng bạch đàn, keo. Nhưng đó cũng chỉ là "của để dành", phải tìm hướng đi "ngắn ngày" hơn. Học hỏi tìm tòi trên sách báo, tivi, anh chọn nuôi cá chình, bởi con giống có thể thu gom được ở địa phương. Năm 2005 anh bắt tay vào nuôi, nhưng do chưa có kỹ thuật nên thất bại. Vậy rồi tháng 4/2007, được sự hướng dẫn về kỹ thuật của Trung tâm khuyến ngư và có thêm sự hỗ trợ tiền giống, tiền thức ăn, anh mạnh dạn nuôi 320 con cá chình, trên diện tích hồ khoảng 80m2. Từ lúc nuôi đến khi thu hoạch khoảng 15 tháng. Chỉ vào hồ cá chình, anh nói: "Trước đây chưa có sự hiểu biết về kỹ thuật, nên tôi nuôi không thành công, giờ mỗi khi bị cúp điện tôi dùng máy phát điện để chạy ôxy cho cá hoặc rải bột ôxy lên mặt nước". Ngoài hồ cá thử nghiệm chưa bán, anh còn thu mua và nuôi cá chình, nuôi gà (trên 100 con), nuôi baba (20 con)... thu nhập 1 năm lãi gần 80  triệu đồng. Vậy là anh Luận đã thực sự trở thành ông chủ nhỏ trên quê hương mình.

Tìm hướng đi  bền vững

Cá chình là loại có hàm lượng dinh dưỡng cao, thịt thơm ngon và có giá trị xuất khẩu. Không chỉ ở tỉnh ta, mà nông dân ở một số tỉnh miền Trung và miền Nam như: Bình Định, Cà Mau, Đồng Tháp... cũng chọn nuôi loại cá này. Thức ăn cho cá rất dễ kiếm: Cá tạp, trùn, ếch, nhái... Theo anh Luận khi đã nắm vững kỹ thuật thì nuôi cá cũng không khó lắm; chỉ cần chú ý vệ sinh môi trường thường xuyên cho cá bởi cá chình ưa sạch để tránh bệnh nấm, bệnh đục mắt... cho cá. Anh Luận cũng "bật mí" bí quyết tắm nước muối (độ mặn vừa phải) để giúp cá khoẻ, ít bệnh. Hiện nay nhu cầu thị trường đang "mở" cho cá chình, "có bao nhiêu tiêu thụ hết bấy nhiêu, chỉ sợ không đủ cá để bán, 1kg cá chình có giá đến 300 nghìn đồng"-Anh Luận cho biết. Và chính từ "nỗi sợ" ấy, anh Luận đã nghĩ rằng chỉ có chủ động được nguồn giống thì mới phát triển bền vững, giúp đỡ cho bà con nhân rộng mô hình này. Cá chình sinh sản ở vùng nước ngập mặn, sau đó trôi dạt vào vùng sông hồ nước ngọt để sinh sống và phát triển, nên nguồn cá giống chủ yếu hiện nay là thu gom từ đánh bắt tự nhiên. Do con giống khan hiếm dẫn đến giá thành cao (hiện nay: 1 con cá chình 1 lạng giá khoảng 60 nghìn đồng). Đó là một trở ngại lớn mà bà con chưa dám mạnh dạn đầu tư. Hy vọng trong thời gian đến, nuôi cá chình sẽ trở thành nghề giúp bà con nông dân trong tỉnh thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

bài, ảnh: P.Trà