Chỉ có cây xương rồng và cát trắng là "vốn" đặc trưng của vùng cát trắng mênh mông ven biển Vạn Tường - Dung Quất. Thế nhưng vùng đất này đang lưu dấu một thời oanh liệt. Và rồi nơi này bỗng hồi sinh khi Nhà nước quyết định xây dựng Nhà máy Lọc dầu. Đó chính là bước ngoặt lịch sử mà người dân trong vùng không thể nào quên…
Đã là con dân đất Việt, ai cũng biết những hạnh phúc hôm nay có được chính là nhờ chúng ta đem cả máu xương, khí phách quật cường của dân tộc mà giành được. Ở Vạn Tường bây giờ, ai đến đây nhìn cảnh yên bình của cư dân với biển xanh, cát trắng, mấy ai biết đất này vào ngày 18/8/1965, Sư đoàn 2 và quân dân Vạn Tường đã đánh tơi tả một đội quân đông hơn nhiều lần, được trang bị tối tân đến tận răng. Hồi đó, Mỹ đưa 8.000 quân của Sư đoàn 3 lính thuỷ đánh bộ, 100 máy bay lên thẳng, 70 máy bay phản lực, 6 tàu đổ bộ và 5 pháo hạm, 44 khẩu pháo và hàng trăm xe tăng, xe bọc thép đi cùng. Với quân số và trang bị như vậy, các cánh quân của Mỹ đã đánh vào bằng đường bộ, đường biển và trên trời là máy bay quần đảo.
Trước khi đổ quân vào, Mỹ đã cho bắn 5.000 quả đại bác vào Vạn Tường, hòng làm tê liệt các mũi chiến đấu của ta. Có điều khi chúng đổ quân vào thì lại khác: Ta chỉ có một Trung đoàn 1 chủ lực cùng bộ đội địa phương và du kích, cứ "bám thắt lưng địch mà đánh". Cuối cùng, không những ý tưởng "không cho một con chim chạy thoát" của Mỹ bị phá sản, mà hơn 900 lính Mỹ và nhiều máy bay, xe tăng, xe bọc thép… bỏ xác trên chiến trường. Còn bộ đội, thương binh ta được nhân dân che chở, từng bước tập kết ra vùng an toàn. Những thương binh không vượt vòng vây ra được, thì được nhân dân cưu mang, nuôi giấu trong hầm bí mật, địa đạo, để sau đó đưa về đơn vị. Sau trận này Tổng Bí thư Lê Duẩn từng đánh giá rằng, chiến thắng Vạn Tường là bước ngoặt khẳng định ta có thể đánh thắng Mỹ.
Sau những năm tháng chiến tranh, người dân Vạn Tườngg lại trở về cuộc sống đời thường. Thế nhưng cái khó vẫn cứ đeo đuổi theo mỗi gia đình trong cuộc sống hàng ngày. Đến giữa thập niên 90 thế kỷ trước, cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt một lần đi thị sát nơi này và đã xác định: Vũng Quýt tức Dung Quất có thể xây dựng cảng, làm Nhà máy lọc dầu. Từ đó những công trình đã mọc lên tại đây. Và một trang sử được ghi, đưa vùng đất đậm nghĩa tình nhưng nghèo khó này từng bước thay da đổi thịt…
Hôm nay ai đến Vạn Tường - Dung Quất cũng sẽ thấy "cái rốn chứa người" ở đây. Bởi hiện nay lượng công nhân đổ về đây làm việc là khá lớn. Theo Ban Quản lý Khu Kinh tế Dung Quất, KKT Dung Quất có trên dưới 20.000 người (chưa tính người dân trong vùng) là công nhân, kỹ sư, chuyên gia và sinh viên, học sinh đang làm việc và học tập. Dự báo đến năm 2010, Dung Quất sẽ có khoảng 3,9 vạn người. Có việc là có người, do đó hàng ngàn con người đã tìm được việc làm và thu nhập tại đây. Anh công nhân Nhà máy đóng tàu Phạm Thanh Vương cho biết: "Học hết 12 em vào bộ đội. Khi rời quân ngũ, em may mắn thi đậu Trường đào tạo Nghề Dung Quất. Khi ra trường thì được nhận về làm công nhân ở Nhà máy đóng tàu Dung Quất. Hiện nay mức lương của em tuy không cao, nhưng đủ sống và mừng hơn là công việc ổn định". Chúng tôi biết, Vương còn có 2 người em đang là công nhân ở Dung Quất. Một anh công nhân lao động phổ thông cho Công ty TNHH Lê An - LAC cho biết, so với làm nông thì đi làm công nhân ở Dung Quất đỡ hơn nhiều. Vì lương cố định trên dưới 2 triệu đồng/tháng cũng đủ lo cho con ăn học.
Tìm hiểu, chúng tôi còn biết đến nay trên địa bàn Khu Kinh tế Dung Quất đã có 24 dự án đang triển khai, 32 dự án đang đền bù giải toả và 41 dự án đang đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Điều đáng mừng là hiện Vạn Tường - Dung Quất luôn hấp dẫn các nhà đầu tư. Do vậy thời gian qua đã có hơn 30 đoàn khách là doanh nghiệp (phần lớn là doanh nghiệp nước ngoài) đến tìm cơ hội đầu tư vào đây; đã có 27 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đầu tư và chấp thuận đầu tư. Theo đó tính đến thời điểm này, trên địa bàn Vạn Tường - Dung Quất đã có 161 dự án được cấp phép và chứng nhận đầu tư, với tổng số vốn lên đến khoảng 10 tỷ đô la. Cùng với những bước đi rất sáng ở Khu Kinh tế Dung Quất, Nhà máy lọc dầu cũng đang đi vào giai đoạn nước rút và cuối năm nay sẽ cho thử vận hành và bước vào năm 2009, những lít dầu được lọc đầu tiên mang nhãn hiệu Việt Nam sẽ được chảy trên mảnh đất anh hùng này. Bước ngoặt cuộc sống của người dân trong vùng cũng bắt đầu ấm no từ đây…
Bài, ảnh: PHẠM ANH
