"Khi trời bắt đầu sẩm tối, thì trên dòng sông Tang thuộc khu vực lòng hồ chứa nước Nước Trong,  thuộc địa bàn xã Trà Thọ (Tây Trà) tiếng máy nổ đãi vàng lại vang lên giữa núi đồi. Nước ở dòng sông lại đục " - đó là lời thừa nhận của Chủ tịch UBND xã Trà Thọ. Thực trạng này đã diễn ra trong nhiều tháng qua, mặc dù UBND tỉnh và các ngành chức năng đã có chỉ đạo các công ty dừng hoạt động khai thác vàng sa khoáng.

Mùa này Tây Trà bắt đầu mưa, đường vào bãi vàng nhiều đoạn trơn trượt. Chúng tôi phải vượt qua hơn 20 km đường dốc núi mới đến nơi khai thác vàng. Nơi đây có những chiếc xà lan nằm trên sông Tang của hai  Công ty TNHH Thành Long và Công ty TNHH Quảng Định khai thác vàng sa khoáng…

Chuyện khai thác vàng sa khoáng bắt nguồn từ khi triển khai xây dựng dự án hồ chứa nước Nước Trong. Khi Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam khảo sát và kết luận có vàng sa khoáng dưới sông Tang thuộc khu vực dự án hồ chứa nước Nước Trong, nên việc thu hồi vàng sa khoáng tại khu vực dự án trước khi xây dựng hồ là cần thiết. Ngày 13/2/2008 trên cơ sở của Công văn số 320/UBND -NNTN, xét đề nghị của Công Ty TNHH Quảng  Định và Công Ty TNHH Thành Long, các Sở Công nghiệp, Tài nguyên và Môi trường về việc xin chủ trương lập hồ sơ đầu tư khai thác vàng sa khoáng trong lòng hôà chứa nước Nước Trong, UBND tỉnh đồng ý  cho hai Công ty lập thủ tục thăm dò khai thác tận thu vàng sa khoáng trong lòng hồ; đồng thời giao Sở Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn cho hai Công ty này lập thủ tục gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường, các bộ ngành liên quan trình Thủ tướng chính Phủ chấp thuận làm cơ sở để triển khai các bước tiếp theo.

Ngày 7/4/2008 trên cơ sở công văn của Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam - Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND tỉnh có công văn chỉ đạo, giao Sở Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Công nghiệp tham mưu đề xuất UBND tỉnh triển khai thực hiện nội dung Công văn của Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam, để trình UBND tỉnh xem xét quyết định. Thế nhưng mọi việc còn dở dang. Hiện nay trong khi Thủ tướng Chính phủ chưa có văn bản chấp thuận cho phép việc tận thu vàng sa khoáng tại khu vực lòng hồ chứa nước Nước Trong, thì Công ty TNHH Quảng Định đã tập trung máy móc, trang thiết bị khai thác vàng sa khoáng tại khu vực trên.

Việc khai thác này  là trái với quy định của Luật Khoáng sản và ý kiến của UBND tỉnh. UBND huyện Tây Trà chỉ đạo cho Công an huyện chủ trì phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường, UBND xã Trà Thọ và các cơ quan liên quan tiến hành lập các thủ tục đình chỉ ngay việc khai thác vàng sa khoáng trái phép tại khu vực lòng Hồ chứa nước Nước Trong và báo cáo lên UBND tỉnh. Thế nhưng sau đó 2 công ty này vẫn tiến hành khai thác lén lút, nên trong tháng 7 vừa qua, tỉnh đã lập đoàn kiểm tra gồm Cảnh sát môi trường, Thanh tra Sở Tài nguyên Môi trường và huyện Tây Trà kiểm tra, đình chỉ việc khai thác vàng trái phép của hai công ty đã nêu. Sau khi  kiểm tra, tưởng rằng hai công ty này chấp hành nghiêm túc, nhưng sự thật không như vậy. Khi chúng tôi vào hiện trường vào khoảng 4 giờ chiều ngày 6/8/2008 thì trên dòng sông này vẫn còn nguyên phương tiện, xà lan nằm giữa dòng sông. Phương tiện thiết bị khai thác vàng sa khoáng vẫn còn nguyên, trong lòng hồ lại có vàng, ai biết được là hai Công ty này có hoạt động hay không.

Ông Huỳnh Tấn Thanh - Chủ tịch UBND xã Trà Thọ cho biết: Vì lạm dụng trong việc thăm dò, hai Công ty này đã khai thác vàng sa khoáng trong lòng hồ, nên đã bị đình chỉ hơn hai tháng qua. Nhưng trong thời gian bị đình chỉ hai Công ty này vẫn lén lút hoạt động, nhất là vào thời điểm buổi chiều và sẩm tối. Hai Công ty này hoạt động đã gây nên tiếng ồn giữa đêm khuya, làm ảnh hưởng đến việc nghỉ ngơi sinh hoạt của bà con. Ông Hồ Văn Cảnh - Phó Chủ tịch UBND huyện Tây Trà, bức xúc: Việc đình chỉ trên giấy tờ thì dễ nhưng để hai Công ty này chấp hành thì rất khó, vì công an, du kích đâu phải lúc nào cũng túc trực ở trong khu vực lòng hồ Nước Trong.  

 Trước tình hình này đề nghị UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo cho các ngành chức năng và huyện Tây Trà tăng cường việc kiểm tra, xử lý nghiêm việc sai phạm của hai công ty chưa có đầy đủ thủ tục mà vẫn lén lút khai thác bất chấp ý kiến chỉ đạo của huyện và của tỉnh.

MAI Hạ