Dòng sông Trà từ lâu đã trở thành nỗi bâng khuâng trong lòng người xa quê, là nguồn cảm hứng trong trẻo, tinh khôi của tâm hồn bao văn, nghệ sĩ: "Bao giờ núi Ấn hết tranh, sông Trà hết nước anh đành xa em".Trong buổi hoàng hôn, dòng sông Trà bên cạn bên bồi pha màu vàng nhạt, những ráng mây ngang lưng trời lấp lánh ánh bạc soi mình xuống dòng nước. Mặt trời dừng lại rải những giọt nắng cuối cùng trong cuộc viễn du ngàn năm xuống dòng sông tĩnh lặng, thanh khiết và thoát tục.

Trong ráng chiều, hai chiếc cầu Trà Khúc vắt ngang dòng sông, phác  thêm một nét vẽ trong bức tranh núi Ấn-sông Trà. Từng nhịp đập của vòng bánh tàu lửa trên cầu Trường Xuân, ngược xuôi ra Bắc vô Nam như chở thời gian đi vào cõi bất tận. Mặt nước dát ánh vàng lay động, vỡ ra, lóng lánh một vẻ đẹp diệu vợi dưới mạn thuyền.

Ngang sườn núi Ấn đã chuyển sang màu lam biêng biếc, gió vi vút lay nhẹ, chở theo vần thơ xưa của Cao Bá Quát, ngợi ca về dòng sông Trà trong lần ông ghé thăm:

Bãi uốn sông như sầu quặn khúc

Tối chìm, gió tựa - rượu hơi say

Thời gian trôi đi trong vòng quay của chiếc vòng sinh - biến - suy - vong, khiến vật đổi sao dời. Từ Cẩm Thành đến Cổ Luỹ Châu, Tư Nghĩa phủ, Quảng Nghĩa phủ, Quảng Ngãi trấn, Quảng Nghĩa, Nghĩa Bình rồi Quảng Ngãi bây giờ. Dòng sông Trà trong lòng người vẫn đẹp và thơ mộng, dù đã có biết bao sự đổi khác mà lòng người tự hỏi. Khác chăng, guồng xe nước chỉ còn hiện lên, như cuốn phim quay chậm trong ký ức người dân đất Quảng? Khác chăng, giờ phố xá uốn theo đôi bờ, để ai đó miên man nuối tiếc mất dần luỹ tre cản dòng chảy ngùn ngụt mùa nước nổi và xóm chài ven sông? Khác chăng, những con thuyền đang bắt đầu chìm vào giấc ngủ vùi, sau một ngày lênh đênh phận cát, sỏi? Khác chăng, không còn nhiều lão ngư trọn đời bám riết con cá, thuộc làu từng bãi bồi...?    

Từ ngày chuyển mình lên phố, sông Trà được tô điểm thêm làn đường đôi bờ, hàng cây xanh nối nhau thẳng tắp, trở thành nơi hóng mát lý tưởng của mọi người. Gọi một đĩa cá Bống tẩm nhâm nhi với cốc bia, dang tay ngắm đất trời lộng gió, ngắm lên ngọn núi Thiên Ấn xa xa, nghe trong lòng gạn đục khơi trong, mọi toan tính thiệt hơn của mỗi người được dòng sông gột rửa, sự thánh thiện được nhân lên, tâm hồn lâng lâng dâng trào cảm xúc về quê hương, xứ sở. Bên sông còn nhiều con người khác cứ chiều chiều lại khắc khoải mong ngóng một hoàng hôn yên bình, trăng thanh gió mát. Họ chính là những người dân nghèo, sinh nhai bằng quán nước trên đê bao lộng gió.   

Ráng chiều vụt tắt, thành phố thắp lên ngàn ngọn đèn, huyền ảo tựa chùm hoa giăng. Những chú cò trắng lặn lội trên doi cát giữa đám lau lách tìm bầy, cất cánh bay về nơi trú ngụ; những con don lầm lũi dưới cát lắc mình cựa quậy; những chú cá bống bắt đầu lượn lờ trên mặt sông, soi bóng dưới ánh trăng sao.

Hoàng hôn như đôi mắt khép lại để mở ra một ngày mới trong cuộc hành trình vạn dặm của đời người. Nhưng hoàng hôn trên sông Trà lung linh tựa ngọn nến, đánh thức nỗi trắc ẩn trong sâu thẳm lòng người, tạo thêm điểm nhấn trong 10 danh thắng xưa của đất Cẩm Thành. Để rồi từ đây, ai đi xa cũng luôn đau đáu nỗi nhớ, tìm về.

Văn Chương