TRẦN QUANG DIỆU
--------
Danh tướng dưới triều Tây Sơn, sinh năm 1746, mất năm 1802, người làng Kim Giao, xã Liên Chiểu (nay thuộc xã Phổ Thuận, huyện Đức Phổ) (sau Đời Trần Quang Diệu, họ Trần dời ra làng Tú Sơn, nay thuộc xã Đức Lân, huyện Mộ Đức)
Xiêm La.
Năm 1792, Quang Trung mất. Nguyễn Ánh đánh lấn ra phía Nam. Năm 1794-1795, vua Cảnh Thịnh sai ông vào đánh thành Diên Khánh, gây cho quân Nguyễn nhiều tổn thất. Sau được vua phong làm Thái phó, là một trong "Tứ trụ triều đình".
Năm 1800, Trần Quang Diệu đánh thành Qui Nhơn và vây hãm thành hơn một năm trời, chặn được viện binh địch từ phía Nam đánh ra, khiến hai tướng Nguyễn giữ thành là Võ Tánh và Ngô Tùng Châu phải tự tử. Tuy nhiên Nguyễn Ánh đã đánh chiếm được kinh đô Phú Xuân, cơ nghiệp nhà Tây Sơn đã đến lúc suy vi. Trần Quang Diệu cùng Võ Văn Dũng đem quân theo thượng đạo ra Nghệ An và tháng 2.1802 thì đến Quỳ Hợp. Quân lính đau ốm, hao hụt nhiều nên không chống cự được với quân Nguyễn. Bắc thành đã thất thủ về tay Nguyễn Ánh. Trần Quang Diệu cùng vợ là Bùi Thị Xuân và tướng Võ Văn Dũng bị bắt.
Trần Quang Diệu cùng vợ con bị xử đại hình, nhưng mặt không biến sắc, giữ vững uy danh của một võ tướng. Riêng Võ Văn Dũng đã trốn thoát được sự trả thù tàn khốc của Gia Long.
|
Danh nhân
