English Thứ Sáu, 20-09-2019, 03:55 (GMT+7)

Thông báo của UBND tỉnh

Hệ thống văn bản

Quy định cần biết

Công bố thông tin

Thống kê truy cập

Lượt truy cập: 109189970
Đang online: 122
Tin tức Bạn đọc viết Xem chi tiết tin tức

Tản mạn Sa Huỳnh

Đăng ngày: 10/05/2018; 1226 lần đọc
Đầm nước ngọt An Khê

Sa Huỳnh (Sa Huỳnh môn) vốn là tên gọi một cửa biển. Địa danh này dần về sau còn dùng để chỉ một vùng đất, một khu vực địa lý nằm ở cực Nam tỉnh Quảng Ngãi, nay thuộc địa phận các xã Phổ Thạnh, Phổ Khánh và Phổ Châu, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi.

Sa Huỳnh nghĩa là cát vàng, bắt nguồn từ màu và​ng óng ả của bãi cát dài chạy miên man theo mé biển. Vì kỵ húy tên của chúa Nguyễn Hoàng - ông tổ của các vua nhà Nguyễn và chúa Nguyễn, nên Hoàng đọc chệch thành Huỳnh.

 

Từ phía Tây, một nhánh núi của hệ Trường Sơn quay đầu về phía Đông, nhoài ra cửa Sa Huỳnh. Trên bộ, núi ngang tàng khép hẳn dải đồng bằng Nam – Ngãi. Dưới biển, núi thất thế, chìm nghỉm, để lại những ghềnh đá, hòn nổi lô nhô như ghềnh Châu Me, hòn Khỉ, hòn Đụn, hòn Dù...

 

Vẻ đẹp độc đáo của Sa Huỳnh là sự hài hoà, đắm đuối giữa trời và biển, giữa núi và rừng. Xanh biếc biển, xanh thẳm trời, xanh mơn mởn rừng dương, xanh miên man rừng sườn đồi. Bãi cát vàng, đồng muối trắng, mái nhà ngói đỏ ẩn hiện dưới hàng dừa, tảng đá xám rêu khuất sau mờ sóng. Thoáng cánh buồm nâu hun hút xa, lắc lư mé biển đôi thuyền thúng...

bdv3-10052018.jpg
Đồng muối Tân Diêm

Bình minh lên, Sa Huỳnh bắt đầu một ngày tháng Ba chan hòa ánh nắng. Thuyền về sớm, cá chuồn, cá trích đầy khoang. Những anh chàng ngư dân dạn dày sóng gió, phơi trần bộ ngực, cười nói oang oang. Đồng muối Tân Diêm bắt đầu vào vụ, những cô nàng diêm dân che kín khuôn mặt sau lớp khăn quấn xuống tận cổ, chỉ chừa lại đôi mắt sáng long lanh.

 

Chiều nghiêng nắng, thiên nhiên Sa Huỳnh lại có những chuyển động sắc màu mà các họa sỹ bậc thầy của chủ nghĩa ấn tượng cũng khó lòng diễn tả. Ánh tà dương phản chiếu lấp lánh dọc biển cát vàng rồi ngời lên trên những đụn muối trắng. Từng hạt muối trắng tinh của thứ muối biển nổi tiếng trong cả nước bỗng chốc biến thành những viên ngọc muôn màu...

bdv4-10052018.jpg
Hiện vật gốm Văn hóa Sa Huỳnh

Hồi đầu thế kỷ 20, các nhà khảo cổ học M.Vinet, Labare, M.Colani đã phát hiện ở Sa Huỳnh hàng loạt mộ chum và nhiều hiện vật tiêu biểu của một nền văn hoá bị chìm khuất trong lịch sử, mà đến lúc đó giới khoa học chưa từng biết. Các kết quả khai quật nghiên cứu hàng thế kỷ nay và vẫn còn tiếp tục, cho thấy trên dãi đất từ Bắc Trung bộ đến Đông Nam bộ, vòng lên núi cao, đổ ra thềm biển; từ thời đồ đồng đến sơ kỳ sắt, đã từng hiện diện một nền văn hoá độc đáo của nhân loại và được định danh bằng khái niệm “Văn hoá Sa Huỳnh” (The Sa Huynh culture/ La Culture Sa Huynh). Gò Ma Vương, đầm nước ngọt An Khê, đầm nước mặn Tân Diêm, những động cát ở Thạnh Đức, Phú Khương, Long Thạnh đã, đang và sẽ còn sức hút đặc biệt đối với các nhà khoa học trên khắp thế giới.

 

Sa Huỳnh còn nổi tiếng bởi món mắm nhum mà không phải ai cũng biết, kể cả người Quảng Ngãi. Con nhum (nhím biển, cầu dai) đã hiếm, nhum làm được mắm lại hiếm hơn. Rồi phải là bàn tay khéo léo của những bà mẹ, bà chị Sa Huỳnh mới có mắm nhum ngon. Chỉ là mắm mà ngày trước ông hoàng, bà chúa tận ngoài Huế đâm thèm, bắt quan sở tại thu nộp mỗi năm 12 cân. Mắm Nhum có tên là “mắm tiến” là vì vậy. Không phải chỉ dân gian truyền khẩu mà còn được chép rõ trong sách Đại Nam nhất thống chí của Quốc sử quán triều Nguyễn.

bdv5-10052018.jpg
Các nhà khoa học tham dự hội thảo về Văn hóa Sa Huỳnh

Cửa biển Sa Huỳnh là nơi hơn 500 năm về trước đoàn thuỷ binh Nam chinh của vua Lê Thánh Tông từng dừng lại nghỉ chân trước khi tiến đánh đầm Thị Nại rồi thành Chà Bàn.

 

Người Pháp mở đường sắt Bắc – Nam, ga Sa Huỳnh chủ yếu phục vụ cho việc vận chuyển loại muối nổi tiếng ở đây đi khắp Đông Dương. Con đường cổ từ mấy nghìn năm trước, rồi con đường quan số 1 cùng chạy dọc theo mé biển Sa Huỳnh.

 

Bia đá Thạch Bi, Xóm Cỏ, xóm Cát, cầu Đá, gò Ma Vương... mỗi cái tên gợi lên bao điều, vừa gần gủi, thân thuộc, vừa giấu một điều gì đó đầy bí ẩn!

 

                                                                            Lê Hồng Khánh


Xem tin theo ngày tháng

Ngày: Tháng: Năm: 

Điểm tin chỉ đạo, điều hành

  

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Ngoại vụ chủ trì, triển khai thực hiện Quyết định số 1109/QĐ-TTg ngày 28/8/2019 của Thủ tướng Chính phủ về việc Phê duyệt Đề án theo dõi, tổng hợp, phối hợp, trao đổi thông tin giữa các cơ quan liên quan trong công tác đối ngoại nhân dân.

 

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Y tế chủ trì, triển khai thực hiện Công văn số 4790/BYT-ATTP ngày 19/8/2019 của Bộ Y tế về việc thực hiện Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam tại cuộc họp Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm.​

 

  

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, triển khai Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2019 trên địa bàn tỉnh theo nội dung Công văn số 4080/BGDĐT-GDTX ngày 10/9/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo; báo cáo kết quả thực hiện cho UBND tỉnh và Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 30/10/2019.

 

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì, xây dựng báo cáo tình hình triển khai thực hiện Đề án “Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2012-2020” trên địa bàn tỉnh theo Công văn số 4079/BGDĐT-GDTX ngày 10/9/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo; trực tiếp báo cáo kết quả cho cho Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND tỉnh trước ngày 30/10/2019.​

 

 

Thông báo

Kết quả giải quyết Hồ sơ

Thông tin tiện ích